ప్రస్తుతం పశ్చిమ యూరప్ దేశాలు ఎండలతో మండిపోతున్నాయి. అక్కడ ఉష్ణోగ్రతలు ఏకంగా 44 డిగ్రీలు దాటేశాయి. అయితే మన దేశంలో ఎండ కొద్దిగా పెరిగినా వెంటనే ఏసీ ఆన్ చేస్తాం, కానీ యూరప్లో మాత్రం కేవలం 20 శాతం ఇళ్లలోనే ఏసీలు ఉన్నాయి. అంత పెద్ద ధనిక దేశాల్లో కూడా జనాలు ఏసీలు ఎందుకు వాడట్లేదు? దానికి గల ఆసక్తికరమైన కారణాలు ఇవే…
రికార్డులు బద్దలు కొడుతున్న ఎండ తీవ్రత
సాధారణంగా యూరప్ దేశాల్లో వాతావరణం చాలా చల్లగా ఉంటుంది. కానీ ప్రస్తుతం అక్కడ చరిత్రలోనే అత్యంత ఘోరమైన వడగాల్పులు (Heatwaves) వీస్తున్నాయి. ఫ్రాన్స్లో 1947 తర్వాత ఎన్నడూ లేనంతగా అత్యధిక వేడి నమోదవగా, స్పెయిన్లో ఎండలు 44°C దాటేశాయి. ఈ విపరీతమైన వేడి వల్ల వందలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, పాఠశాలలు మూతపడ్డాయి. విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోవడంతో పాటు రైలు సర్వీసులు కూడా రద్దయ్యాయి.
ఎండలు ఇంతలా ముదరడానికి కారణం ఇదే: ‘ఒమేగా బ్లాక్’ (Omega Block)
యూరప్లో ఎండలు ఇంతలా పెరగడానికి వాతావరణంలో ఏర్పడిన ‘ఒమేగా బ్లాక్’ అనే పద్ధతే కారణం.
తక్కువ పీడన (Low-pressure) ప్రాంతాల మధ్య ఒక అధిక పీడన (High-pressure) ప్రాంతం చిక్కుకుపోయినప్పుడు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. ఇది ఒక ‘హీట్ డోమ్’ (వేడి గుమ్మటం) లాగా పనిచేసి వేడి గాలిని ఒకే చోట వారాల తరబడి ఉంచేస్తుంది.
భూతాపం (Climate Change) పెరగడం వల్ల ఇలాంటి తీవ్రమైన వడగాల్పులు యూరప్లో మరింత తరచుగా, ఎక్కువ కాలం పాటు కొనసాగుతున్నాయి.
ఏసీలు (AC) లేకపోవడానికి అసలు కారణాలు
1. చలిని తట్టుకునేలా ఇళ్ల నిర్మాణం
యూరప్లో వందల ఏళ్లుగా చలి ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, అక్కడి ఇళ్లను లోపల వేడిని నిలిపి ఉంచేలా (Warmth retention) నిర్మించారు. మందపాటి గోడలు, చిన్న కిటికీలు ఉండటం వల్ల ఇప్పుడు వాటిని ఏసీలకు అనుకూలంగా మార్చడం (Retrofitting) చాలా కష్టంగా మారింది. ముఖ్యంగా పాత చారిత్రక కట్టడాలకు ప్రభుత్వ నిబంధనల వల్ల మార్పులు చేయడం అస్సలు కుదరదు.
2. ఏ దేశంలో ఎంత శాతం ఏసీలు ఉన్నాయంటే?
అమెరికాలో 90% ఇళ్లలో ఏసీలు ఉంటే, యూరప్లో పరిస్థితి ఇలా ఉంది:
యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (UK): కేవలం 5% ఇళ్లలోనే ఏసీలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి ఇళ్లు 1900 కాలం నాటివి కావడం వల్ల చలికే అనుకూలం.
జర్మనీ: ఇక్కడ కూడా ఏసీల వాడకం చాలా తక్కువ. అయితే మారుతున్న ఎండల వల్ల ఇప్పుడు డిమాండ్ పెరుగుతోంది.
ఫ్రాన్స్: దాదాపు 25% ఇళ్లలో ఏసీలు ఉన్నాయి. పాత అపార్ట్మెంట్లలో ఉండేవారు కిటికీ రెక్కలు (Shutters), ఫ్యాన్లపైనే ఆధారపడతారు.
స్పెయిన్ & ఇటలీ: ఇక్కడ 50% ఇళ్లలో ఏసీలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి సాంప్రదాయ ఇళ్లు ఎండలను తట్టుకునేలా మందపాటి గోడలతో ఉంటాయి.
3. కరెంట్ బిల్లుల భయం & కఠినమైన చట్టాలు
యూరప్లో విద్యుత్ ధరలు చాలా ఎక్కువ కాబట్టి, ఏసీలు కొనడం ఒకెత్తయితే, వాటిని వాడటం సామాన్యులకు పెద్ద భారం. అంతేకాదు, పారిస్, లండన్ వంటి నగరాల్లో చారిత్రక కట్టడాల నియమాల ప్రకారం ఇళ్ల బయట ఏసీ కండెన్సర్లు పెట్టడానికి అనుమతి ఉండదు. జర్మనీ, ఆస్ట్రియా వంటి దేశాల్లో అద్దెకు ఉండేవారు ఇళ్లలో మార్పులు చేయడానికి యజమానులు ఒప్పుకోరు.
ఏసీలు వాడకపోవడానికి పర్యావరణ కారణాలు కూడా ఉన్నాయి!
ప్రజలందరూ ఏసీలు వాడటం మొదలుపెడితే విద్యుత్ వినియోగం పెరిగి, కార్బన్ ఉద్గారాలు ఎక్కువవుతాయని అక్కడి ప్రభుత్వాలు ఆందోళన చెందుతున్నాయి. పరిశోధనల ప్రకారం, ఏసీల వాడకం వల్ల నగరాల్లో బయటి ఉష్ణోగ్రత మరో 2-4°C పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే ప్రభుత్వాలు ఏసీలకు ప్రత్యామ్నాయంగా సహజమైన చల్లదనం (Passive cooling) మరియు భవనాల చుట్టూ చెట్లను పెంచడం వంటి పద్ధతులను ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.
మన దేశంతో పోలిస్తే వాతావరణం, ఇళ్ల నిర్మాణం పరంగా యూరప్ దేశాల పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండటమే అక్కడ ఏసీలు తక్కువగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం.
