ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న యుద్ధాలు దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ఇప్పటికే కరోనా మహమ్మారి వల్ల కుదేలైన ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇప్పుడు మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలతో మరింత ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. ముఖ్యంగా ఇరాన్పై అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ చర్యలు చమురు మార్కెట్లను కుదిపేస్తున్నాయి. దీనివల్ల చమురు ధరలు పెరిగి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
చమురు సంక్షోభం ప్రభావం
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో చమురు కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. రవాణా, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తి వ్యవస్థలు అన్నీ చమురుపైనే ఆధారపడుతాయి. కాబట్టి చమురు ధరలు పెరిగితే దాని ప్రభావం అన్ని రంగాలపై పడుతుంది. ముఖ్యంగా భారత్ వంటి దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు ఇది పెద్ద సవాలుగా మారుతుంది.
ఇరాన్ హోర్ముజ్ జలసంధిని మూసివేస్తే పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారుతుంది. ఈ మార్గం ద్వారా ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో పెద్ద భాగం రవాణా అవుతుంది. అది నిలిచిపోతే చమురు ధరలు భారీగా పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
నిత్యావసర వస్తువులపై ప్రభావం
చమురు ధరలు పెరగడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఫలితంగా నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు కూడా పెరుగుతాయి. ముఖ్యంగా వంట నూనెలు, పప్పులు, కూరగాయలు, ఔషధాలు వంటి వస్తువుల ధరలపై ఈ ప్రభావం కనిపించే అవకాశం ఉంది.
భారత్ పెద్ద మొత్తంలో వంట నూనెలను విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటోంది. అర్జెంటీనా, బ్రెజిల్, అమెరికా నుంచి సోయా ఆయిల్, అలాగే ఉక్రెయిన్, రష్యా నుంచి సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ దిగుమతి అవుతోంది. ఇవి సాధారణంగా సూయజ్ కాలువ, హోర్ముజ్ జలసంధి మార్గాల ద్వారా వస్తాయి. ఈ మార్గాల్లో అంతరాయం కలిగితే నౌకలు ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించాల్సి రావడంతో రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతాయి. చివరకు ఈ భారాన్ని వినియోగదారులే భరించాల్సి వస్తుంది.
గ్యాస్ మరియు ఇతర దిగుమతులు
ముడి చమురు ధరలు పెరగడం వల్ల వంటగ్యాస్ ధరలు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. అదేవిధంగా భారత్ ప్రతి సంవత్సరం భారీగా పప్పు ధాన్యాలను కూడా విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేస్తోంది. మయన్మార్, కెనడా, ఆఫ్రికా దేశాల నుంచి కందిపప్పు, పెసరపప్పు వంటి పప్పులు వస్తుంటాయి. రవాణా అంతరాయం ఏర్పడితే ఇవి కూడా ఖరీదవుతాయి.
డ్రైఫ్రూట్స్ విషయంలో కూడా పరిస్థితి ఇదే. జీడిపప్పు, పిస్తా, ఎండు ద్రాక్ష వంటి వస్తువులు ప్రధానంగా ఇరాన్, అఫ్గానిస్థాన్ వంటి దేశాల నుంచి వస్తాయి. ఆ ప్రాంతాల్లో రాజకీయ అస్థిరత కొనసాగితే ఈ దిగుమతులు ప్రభావితమవుతాయి.
దేశీయ వ్యవసాయానికి అవకాశమా?
దేశంలో పప్పులు, నూనె గింజలు పండుతున్నప్పటికీ సరైన ప్రోత్సాహం లేక రైతులు ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. దిగుమతులపై అధిక ఆధారపడడం వల్ల రైతులకు సరైన ధరలు కూడా లభించడం లేదు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచే విధంగా ప్రభుత్వాలు చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
పెరుగుతున్న ఆర్థిక అసమానతలు
దేశంలో ఆర్థిక అసమానతలు కూడా పెద్ద సమస్యగా మారుతున్నాయి. దేశ సంపదలో పెద్ద భాగం కొద్దిమంది వద్దే కేంద్రీకృతమై ఉండగా, సాధారణ ప్రజలు ఇంకా పేదరికంతో పోరాడుతున్నారు. నిరుద్యోగం, వ్యవసాయ సంక్షోభం, ఖరీదైన విద్యా-వైద్య వ్యవస్థలు ఈ సమస్యలను మరింత పెంచుతున్నాయి.
స్వయం సమృద్ధి అవసరం
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో దేశం దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించి స్వయం సమృద్ధి దిశగా అడుగులు వేయాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యంగా ఆహార ధాన్యాలు, పప్పులు, నూనె గింజల ఉత్పత్తిని పెంచే విధంగా రైతులను ప్రోత్సహించాలి. అంతేకాకుండా సంక్షోభాలను ఎదుర్కొనేలా బలమైన ఆర్థిక విధానాలు రూపొందించాలి.
ప్రపంచంలో మారుతున్న పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకొని దేశాలు తమ ఆర్థిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేసుకోవాలి. అప్పుడే ఇటువంటి అంతర్జాతీయ సంక్షోభాల ప్రభావాన్ని తగ్గించగలుగుతాయి.
